Met bijna zestig tournees, 3000 deelnemers, vele dirigenten, solisten en nog veel meer betrokkenen is de geschiedenis van het NSO ongekend gevariëerd en uniek in de wereld. Het NSO werd in 1952 opgericht nadat er vanuit de studentenmuziekwereld al jaren het idee speelde om een interacademiaal orkest op te richten. Het NSO stelde zichzelf ten doel een landelijk studenten orkest te zijn, te spelen ten bate van het goede doel en het orkest ieder jaar opnieuw te vormen op basis van audities. Deze ingrediënten vormen tot de dag van vandaag de succesformule van het NSO.

Onder leiding van Yvon Baarspul vormde zich een eerste NSO dat zelfs het polygoonjournaal haalde. In de jaren daarna werd onder leiding van illustere dirigenten als Jan Brussen, Louis Stotijn en Anton Kersjes een vaste plaats in de Nederlandse muziekwereld veroverd. In ruim een week tijd werd een gevaarlijk programma ingestudeerd en dat werd vervolgend ten gehore gebracht in alle grote Nederlandse zalen. Hiervoor trok het NSO zich tot 2002 terug in het kunstenaarsdorp Bergen, waar het elk jaar een feestelijke intocht hield. Vanaf 2002 is deze traditie voortgezet in het Brabantse dorp Someren. Bij de concerten trok het NSO elk jaar weer een uniek jong publiek de concertzaal in. Ook de Koninklijke familie bleek fan te zijn van het NSO. Koningin Juliana en Koningin Beatrix bezochten regelmatig concerten en dirigent Jan Brussen werd na twintig jaar trouwe dienst aan het NSO geridderd in Het Concertgebouw.

In de afgelopen decennia is de kwalitieit van het orkest dankzij de vergrote technische vaardigheden van de musici enorm toegenomen. Waar vroeger de symfonieen van Beethoven en Mozart op het programma stonden worden nu de grootste werken van Mahler en Shostakovich geprogrammeerd. De basis van het NSO is echter in al die jaren hetzelfde gebleven. Studenten onderbreken hun studie om zich een maand te wijden aan de klassieke muziek. De intensiteit, het enthousiasme en de succesformule maken dat het NSO inmiddels voor zeer velen een onvergetelijke episode uit hun leven is en zal blijven. De geschiedenis van het NSO is die van die duizenden deelnemers die de meest muzikale maand van hun leven hebben meegemaakt bij het NSO.

Bron: Beek, Creyghton en van Royen, 'Een muzikale geschiedenis, Het Nederlands Studenten Orkest 1952-1997', St. Het Nederlands Studenten Orkest Tweede geheel herziene druk 1997.